Κείμενο
Η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως γενικό σύνθημα που νομιμοποιεί κάθε επέμβαση στον χώρο. Οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας είναι αναγκαίες στο πλαίσιο της ενεργειακής πολιτικής, αλλά η αναγκαιότητά τους δεν καταργεί την υποχρέωση προστασίας του περιβάλλοντος, της βιοποικιλότητας, των δασών, των αναδασωτέων εκτάσεων, των υδάτων, της γεωμορφολογίας και των τοπικών κοινωνιών.
Η περιβαλλοντική αδειοδότηση δεν είναι απλή γραφειοκρατική διαδικασία. Είναι μηχανισμός πρόληψης. Υπάρχει για να εξετάζονται οι πιθανές επιπτώσεις ενός έργου πριν αυτό εγκριθεί και πριν η βλάβη γίνει μη αναστρέψιμη. Όταν η διοίκηση εξαιρεί κατηγορίες έργων από αυτόν τον έλεγχο, η προστασία μεταφέρεται από το στάδιο της πρόληψης στο στάδιο της εκ των υστέρων διαπίστωσης ζημίας. Αυτό όμως είναι αντίθετο με την ίδια τη λογική της περιβαλλοντικής προστασίας.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η σύνδεση των έργων ΑΠΕ με περιοχές που έχουν ήδη περιβαλλοντική ευαισθησία ή έχουν πληγεί από πυρκαγιές. Αν μία δασική περιοχή καεί και στη συνέχεια τμήμα της εξαιρείται από την αναδάσωση επειδή πριν από την πυρκαγιά υπήρχε έγκριση επέμβασης, δημιουργείται επικίνδυνο θεσμικό προηγούμενο. Η πυρκαγιά δεν μπορεί να λειτουργεί ως μηχανισμός απελευθέρωσης γης από την υποχρέωση αναδάσωσης.
Το ζήτημα δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό. Είναι και κοινωνικό, οικονομικό και θεσμικό. Η εγκατάσταση μεγάλων ενεργειακών έργων επηρεάζει την αξία γης, τη μικρή παραγωγή, την κτηνοτροφία, τη μελισσοκομία, τον ήπιο τουρισμό, την ποιότητα ζωής, το τοπίο και τις δυνατότητες των κατοίκων να συνεχίσουν να ζουν στον τόπο τους. Επομένως, κάθε τέτοια πολιτική πρέπει να ελέγχεται και με βάση το Ελάχιστο Κόστος Διαβίωσης και τη συνολική ζημία που μπορεί να προκαλέσει στον πολίτη και στην τοπική κοινότητα.
Η πράσινη μετάβαση δεν είναι πράσινη όταν καταργεί τις δικλίδες ασφαλείας. Δεν είναι βιώσιμη όταν αγνοεί τις τοπικές κοινωνίες. Δεν είναι κοινωνικά δίκαιη όταν οι ωφέλειες συγκεντρώνονται σε μεγάλους ενεργειακούς φορείς και τα βάρη μεταφέρονται στον πολίτη, στο περιβάλλον και στις επόμενες γενιές.
Το ορθό ερώτημα δεν είναι αν θέλουμε ή δεν θέλουμε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Το ορθό ερώτημα είναι αν η ενεργειακή μετάβαση γίνεται με σεβασμό στο περιβάλλον, στη νομιμότητα, στην τοπική κοινωνία και στο πραγματικό κόστος ζωής.