Κείμενο
Το αίτημα προς τα Κτηματολογικά Γραφεία πρέπει να στηρίζεται στη λογική του GDPR και όχι σε μια αόριστη απαγόρευση. Ο πολίτης δεν ζητά να καταργηθεί η νόμιμη λειτουργία του Κτηματολογίου. Ζητά να προστατευθούν τα προσωπικά και περιουσιακά του δεδομένα από μη αναγκαία, μη αιτιολογημένη, αυτοματοποιημένη ή καταχρηστική πρόσβαση.
Τα κτηματολογικά δεδομένα αποκαλύπτουν ακίνητη περιουσία, κατοικία, εμπράγματα δικαιώματα, συνιδιοκτησίες, βάρη, μεταβιβάσεις, οικογενειακές σχέσεις και οικονομική κατάσταση. Επομένως, κάθε πρόσβαση σε αυτά πρέπει να έχει σαφή νόμιμη βάση, συγκεκριμένο σκοπό, αναγκαιότητα και αναλογικότητα.
Ο πολίτης μπορεί να ασκήσει δικαίωμα ενημέρωσης, δικαίωμα πρόσβασης, δικαίωμα περιορισμού επεξεργασίας και δικαίωμα εναντίωσης σε κάθε μη αναγκαία ή υπέρμετρη επεξεργασία. Μπορεί να ζητήσει να του γνωστοποιείται ποιος ζήτησε πρόσβαση στα δεδομένα του, πότε, με ποια νόμιμη βάση, για ποιον σκοπό και ποια δεδομένα διαβιβάστηκαν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόσβαση της ΑΑΔΕ ή άλλων αρχών για σκοπούς εντοπισμού περιουσίας, ηλεκτρονικών κατασχέσεων, δεσμεύσεων ή αναγκαστικής εκτέλεσης. Η χρήση κτηματολογικών δεδομένων για τέτοιους σκοπούς μπορεί να προκαλέσει άμεση και σοβαρή περιουσιακή βλάβη. Για τον λόγο αυτό, ο πολίτης ζητά να μη γίνεται τέτοια χρήση χωρίς προηγούμενη ενημέρωση, ειδική αιτιολόγηση και δυνατότητα άσκησης νόμιμων μέσων άμυνας.
Το αίτημα πρέπει να περιλαμβάνει και ρητή επιφύλαξη ότι, εφόσον υπάρχει εκκρεμής προσφυγή, αίτηση αναστολής, ανακοπή, εξώδικη δήλωση, αίτηση θεραπείας ή άλλη διοικητική ή δικαστική διαδικασία, τα δεδομένα δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται μηχανικά για μέτρα εκτέλεσης πριν εξεταστεί η εκκρεμότητα.
Η βασική θέση είναι ότι η πρόσβαση στα κτηματολογικά δεδομένα πρέπει να είναι ελεγχόμενη, αιτιολογημένη, καταγεγραμμένη και περιορισμένη στον απολύτως αναγκαίο σκοπό. Δεν πρέπει να υπάρχει γενική, ανεξέλεγκτη ή αυτοματοποιημένη πρόσβαση τρίτων ή αρχών σε προσωπικά και περιουσιακά δεδομένα χωρίς διαφάνεια και χωρίς δυνατότητα αντίδρασης του πολίτη.
Αν το Κτηματολογικό Γραφείο θεωρεί ότι υποχρεούται από τον νόμο να παρέχει πρόσβαση σε συγκεκριμένη αρχή, τότε ζητείται να γνωστοποιήσει στον πολίτη τη νόμιμη βάση, την έκταση της πρόσβασης, τα δεδομένα που διαβιβάστηκαν, τον σκοπό και τα μέτρα προστασίας. Η νόμιμη πρόσβαση δεν πρέπει να σημαίνει αδιαφάνεια.
Η προστασία αυτή είναι κρίσιμη διότι τα περιουσιακά δεδομένα μπορούν να οδηγήσουν σε ηλεκτρονικές κατασχέσεις και τετελεσμένα γεγονότα. Ο πολίτης πρέπει να ενημερώνεται εγκαίρως, να μπορεί να ελέγξει τη νομιμότητα της επεξεργασίας και να μπορεί να ασκήσει τα δικαιώματά του πριν προκληθεί ανεπανόρθωτη ζημία.
Για τον λόγο αυτό, το GDPR αίτημα προς τα Κτηματολογικά Γραφεία εντάσσεται στον συνολικό φάκελο θεσμικής προστασίας. Δημιουργεί επίσημο ίχνος ότι ο πολίτης ζήτησε διαφάνεια, περιορισμό επεξεργασίας, προστασία δεδομένων και αποτροπή ανεξέλεγκτης πρόσβασης στην περιουσιακή του κατάσταση.