Κείμενο
Η σύγχρονη εμπειρία του δανειολήπτη δείχνει ότι η αρχική σχέση εμπιστοσύνης με μία τράπεζα μπορεί να μετατραπεί σε πολύπλοκο πλέγμα απαιτήσεων, μεταβιβάσεων, διαχειριστών, funds και εταιρειών ειδικού σκοπού. Ο πολίτης δεν αντιμετωπίζει πλέον μόνο τον αρχικό πιστωτή, αλλά ένα σύστημα οικονομικής διαχείρισης που λειτουργεί με όρους μαζικής είσπραξης, πίεσης και νομικής υπεροχής.
Το κρίσιμο θεσμικό ερώτημα δεν είναι μόνο αν η μεταβίβαση μιας απαίτησης επιτρέπεται τυπικά. Το ουσιαστικό ερώτημα είναι αν ο πολίτης διατηρεί πραγματική δυνατότητα ενημέρωσης, άμυνας, ελέγχου της νομιμοποίησης του αντιδίκου του και προστασίας από καταχρηστικές πρακτικές.
Όταν ο δανειολήπτης δεν γνωρίζει ποιος είναι ο τελικός δικαιούχος της απαίτησης, ποιος ενεργεί για λογαριασμό ποιου, ποια ακριβώς έγγραφα αποδεικνύουν τη μεταβίβαση και αν οι όροι της αρχικής σύμβασης τηρούνται, τότε το πρόβλημα παύει να είναι ατομικό και γίνεται ζήτημα κράτους δικαίου.
Η ίδια λογική επεκτείνεται και στο ψηφιακό κράτος. Η ψηφιοποίηση μπορεί να είναι χρήσιμο εργαλείο εξυπηρέτησης, όταν όμως συνοδεύεται από συγκέντρωση δεδομένων, μοναδικούς αριθμούς ταυτοποίησης, υποχρεωτικές ηλεκτρονικές διαδικασίες και αδυναμία φυσικής εναλλακτικής, δημιουργεί τον κίνδυνο ενός κράτους πλήρους διοικητικής και οικονομικής επιτήρησης.
Έτσι, ο πολίτης βρίσκεται ανάμεσα σε δύο πιέσεις: από τη μία πλευρά οικονομικοί μηχανισμοί που μετατρέπουν το χρέος σε εργαλείο ελέγχου της περιουσίας του, και από την άλλη ψηφιακοί μηχανισμοί που μπορούν να μετατρέψουν τη διοίκηση σε σύστημα καθολικής εξάρτησης.
Η θεσμική απάντηση δεν μπορεί να είναι η παθητική αποδοχή. Απαιτείται πλήρης διαφάνεια στις μεταβιβάσεις απαιτήσεων, απόλυτη απόδειξη νομιμοποίησης κάθε servicer ή fund, δυνατότητα ουσιαστικής δικαστικής άμυνας, προστασία της κατοικίας και της αξιοπρέπειας του πολίτη, καθώς και σαφείς εγγυήσεις ότι η ψηφιοποίηση δεν θα χρησιμοποιηθεί ως μηχανισμός αποκλεισμού, επιτήρησης ή διοικητικού καταναγκασμού.
Το ζητούμενο δεν είναι η άρνηση της τεχνολογίας ούτε η άρνηση των συναλλαγών. Το ζητούμενο είναι η αποκατάσταση της ισορροπίας. Καμία τράπεζα, κανένα fund, κανένας servicer και κανένα ψηφιακό σύστημα δεν μπορεί να τίθεται υπεράνω της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της διαφάνειας, της αναλογικότητας και του δικαιώματος του πολίτη να γνωρίζει, να αμύνεται και να ελέγχει την εξουσία που ασκείται επάνω του.